اهدای تخمك، عملی انسان‌دوستانه مانند اهدای خون و اهدای كلیه به افراد نیازمند است.


«کار با درآمد بالا» جمله‌ای است بالای برگه تبلیغاتی روی دیوار که توجه هر کسی را به خود جلب می‌کند. نزدیک‌تر که می‌روی، جمله‌ای با فونت درشت‌تر کنجکاوی و تعجبت را بیشتر می‌کند: «مخصوص خانم‌های جوان»، «اهدای تخمک، اهدای جنین!» اقدام‌هایی است که به ادعای این برگه تبلیغاتی، زیر نظر پزشکان فوق‌تخصص در بیمارستان‌ها انجام می‌شود. شماره‌های تماسی هم به این آگهی پیوست شده؛ شماره‌هایی که پاسخ می‌دهند اما با شک و تردید و البته پرس و جو از اینکه چه کسی هستید و چرا می‌خواهید این کار را انجام دهید. شماره‌ تماسی هم گرفته می‌شود تا با شما تماس بگیرند اما تماس‌های بعدی که از طرف خبرنگارگرفته می‌شود، یا بی‌جواب می‌ماند، یا سرسری جواب داده می‌شود: «شما قبلا هم تماس گرفتید؟ این شماره تلفن دست من است اما مال من نیست، بعد تماس بگیرید؛ خودمان با شما تماس می‌گیریم» و...

اما ماجرا چیست؟! این موضوعی است که با کارشناسان سلامت و سرپرست اداره نظارت بر درمان وزارت بهداشت در میان گذاشتیم.
دکتر علی مشکینی، سرپرست اداره نظارت بر درمان وزارت بهداشت، با عنوان اینکه هرگونه تبلیغ در امور پزشکی باید در چارچوب ضوابط و مقررات و تحت دستورالعمل نحوه تبلیغ و آگهی دارویی، مواد خوراکی، آشامیدنی، بهداشتی و امور پزشکی انجام گیرد که مصوب شورای عالی نظام پزشکی است، گفت: «خدماتی چون اهدای تخمک و جنین ‌باید به وسیله افراد با صلاحیت علمی انجام بگیرد و مراکز عرضه‌کننده خدمات پزشکی نیز باید دارای مجوز و پروانه‌های قانونی از وزارت بهداشت و مجوز انجام تبلیغات از سازمان نظام پزشکی باشند.» سرپرست اداره نظارت بر درمان وزارت بهداشت با اشاره به متنی که در این آگهی آمده گفت: «خرید و فروش تخمک و جنین به‌گونه‌ای که در این آگهی درج شده، غیرقانونی است و می‌تواند عواقب خطرناکی در پی داشته باشد.» او با عنوان اینکه افراد باید برای اطمینان از معتبر بودن چنین آگهی‌هایی به اداره‌های نظارت بر درمان دانشگاه‌های علوم‌پزشکی سراسر کشور مراجعه کنند، گفت: «ما به این افراد هشدار می‌دهیم حتما مجوزی که آن مرکز از وزارت بهداشت دریافت کرده، بررسی و در صورت وجود مورد مشکوک یا تردید، از دانشگاه‌های علوم‌پزشکی درباره آنها استعلام کنند و تا زمانی که از اعتبار آنها مطمئن نشده‌اند، به هیچ وجه اقدامی انجام ندهند.»

این کار نباید سودجویانه باشد
دکتر احمد وثوق، متخصص رادیولوژی و عضو هیات علمی پژوهشگاه رویان و مسئول درمان پژوهشگاه رویان، با بیان اینکه اهدای تخمک، عملی انسان‌دوستانه مانند اهدای خون و اهدای کلیه به افراد نیازمند است و این امر خداپسندانه اصلا نباید با مسائل مادی آنچنان درهم آمیخته شود که بحث مادی به اهداف انسان‌دوستانه غلبه پیدا کند، افزود: «معمولا افرادی که داوطلب اهدای تخمک یا زوج‌هایی که داوطلب اهدای جنین می‌شوند، به این کار به‌عنوان یک اقدام انسان‌دوستانه و خداپسندانه نگاه می‌کنند که می‌تواند مشکل خانواده‌ای را حل کند. در واقع این دیدگاه بشردوستانه است که آنها را وادار و تشویق می‌کند که در این راه قدم بگذارند نه مادیات و چیزی که در این آگهی به آن اشاره شده است.» او که مسئول درمان پژوهشگاه رویان است در رابطه با آنچه در این زمینه در این پژوهشگاه انجام می‌شود، گفت: «آنچه در پژوهشگاه‌ رویان و دیگر مراکز ناباروری معتبر انجام می‌شود، اشاعه و دعوت به این اقدام‌های انسان‌دوستانه است و افرادی که تمایل داشته باشند، به مراکز مربوط مراجعه می‌کنند و پس از انجام معاینه و بررسی‌های اولیه، به شرط تایید سلامت کلی برای این کار، می‌توانند اهدا انجام دهند.»
دکتر وثوق درباره اهدای جنین و تخمک عنوان کرد: «این اهدا مانند اهدای خون باید به گونه‌ای باشد که به سلامت اهداکننده آسیبی نرسد بنابراین از تخمک اهدایی افراد داوطلب، فقط برای یک زوج استفاده می‌شود. یعنی تخمک‌های هر فرد اهداکننده، فقط برای یک خانم استفاده می‌شود و اگر این خانم از تخمک‌ اهدایی بارور شد، یک بار دیگر اهداکننده می‌تواند به یک زوج دیگر هم تخمک اهدا کند.» او درباره علت محدود کردن دفعات اهدا گفت: «این دستورالعمل برای این است که تا حد امکان اجازه ندهیم تعداد زیادی فرزند از اهدای یک نفر متولد شود و این روال کار تمام پژوهشگاه‌ها و مراکز معتبر درمان ناباروری است.»

دکتر احمد وثوق معتقد است اهدای تخمک عملی تجاری نیست و هر فردی می‌تواند برای پرداخت زکات سلامت و شکرانه داشتن فرزند سالم، به زوج‌های دیگر کمک و تخمک اهدا کند و هرگز نباید با یک کار تجاری اشتباه گرفته شود. او درباره هزینه‌ای که به این افراد هم پرداخت می‌شود توضیح داد: «به افرادی که برای اهدا مراجعه می‌کنند، فقط برای جبران هزینه رفت و آمد و انجام اعمال پزشکی برای کار اهدا، کمک مالی می‌شود و به‌هیچ‌وجه مبلغی که به آنها پرداخت می‌شود، در برابر کار خیری که انجام می‌دهند، ارزشی ندارد اما متاسفانه مدتی است افراد سودجویی در جامعه این کار انسان‌دوستانه را هم دستمایه اهداف ناپسند خود قرار داده‌اند و خانم‌هایی را که مثلا به دلیل نیاز مالی، قسمتی از هدفشان از اهدا تامین مادی است، شناسایی و در مقابل پرداخت مبلغ قابل‌توجهی پول، به اهدا تشویق می‌کنند در حالی که چنین اقدامی پسندیده و خداپسندانه نیست.»

این عضو هیات علمی پژوهشگاه رویان اضافه کرد: «ما هر اهدایی را که بویی از غلبه بحث‌ و اهداف مادی و انسان‌دوستانه برده باشد، نهی می‌کنیم و می‌دانیم که همه مراکز معتبر این کار را پسندیده نمی‌دانند و تایید نمی‌کنند. ما فقط خانم‌های جوان را تشویق می‌کنیم به شکرانه سلامت، برای حل مشکل افراد نیازمند به این اهدا، کمک کنند. همان‌طور که وقتی نیاز به خون وجود دارد، اعلام می‌شود و مردم برای کمک به هموطنان خود خون اهدا می‌کنند، اهدای تخمک هم می‌تواند به دوام زندگی‌های مشترک کمک کند و خانواده‌ای را از گرفتاری‌ و خدای‌نکرده، فروپاشی نجات دهد. در واقع این کار می‌تواند به زنده کردن کانون یک خانواده کمک کند.»

او با اشاره به اینکه اقدام پزشکان و مراکزی که به اصول و حفظ سلامت و مصالح اهداکننده توجه نمی‌کنند، خالی از اشکال نیست، افزود: «در اخلاق پزشکی، همه جوانب از جمله حفظ مصالح گیرندگان و دهندگان، بعد اجتماعی قضیه، جلوگیری از اختلال نسل و... در نظر گرفته شده است و اگر کسانی واقعا به روش‌های غیراخلاقی این کار را انجام می‌دهند، باید هم در برابر خداوند، هم اجتماع و هم زوج‌های گیرنده و افراد دهنده پاسخگو باشند.»

او معرفی گیرنده و دهنده را به هم به دلیل قوانین موجود غیرعملی دانست و گفت: «به دلیل قوانین موجود، مانند قانون اهدای جنین مصوب مجلس و شورای نگهبان، باید اطلاعات افراد دهنده و گیرنده کاملا محرمانه حفظ شود. البته اطلاعاتی مثل مشخصات، میزان سواد و سطح اجتماعی آنها را به هم توضیح می‌دهیم ولی به هم معرفی‌شان نمی‌کنیم. حتی اگر کسی یکی از اقوام خود را برای اهدای تخمک معرفی کند، این اهدا را می‌پذیریم و نوبت فرد گیرنده را جلوتر می‌اندازیم، اما تخمک فرد آشنا را به دیگری و تخمک اهداکننده دیگری را به زوج می‌دهیم چون باید اصل محرمانگی حتما رعایت شود؛ یعنی اهدا از فرد معرفی‌شده به وسیله زوج به پژوهشگاه انجام می‌شود و پژوهشگاه متعهد می‌شود این فرد نیازمند به دریافت تخمک را در اولویت دریافت اهدا قرار دهد.» به گفته مسئول درمان پژوهشگاه رویان، علت این است که نوبت‌های اهدا در مراکز معتبر درمان ناباروری‌ طولانی است و برای زوجی که داوطلب اهدای تخمک معرفی کنند، زودتر این کار انجام می‌شود.
او این کار را هم به صلاح گیرنده و هم به صلاح‌دهنده می‌‌داند و به تمام زوج‌ها توصیه می‌کند: «حتما در سنین باروری اقدام به فرزنددار شدن کنید و نگذارید سن باروری‌تان بگذرد چراکه خیلی از زوج‌ها در سال‌های ابتدایی ازدواج از فرزنددار شدن جلوگیری می‌کنند و بعد دچار مشکل می‌شوند.»

این کار اگر به دفعات انجام شود، خطرناک است
دکتر طاهره افتخار، متخصص زنان و زایمان و عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، با عنوان اینکه اهدای تخمک و جنین مانند تمام امور پزشکی، بر مبنای معیارهای مشخصی انجام می‌شود گفت: «اهدای تخمک معمولا برای خانم‌هایی که تخمدان خود را از دست داده‌اند، دچار اختلال‌های ژنتیکی در تخمدان هستند، با همسرشان نسبت فامیلی دارند و احتمال بروز بیماری ژنتیکی خاصی در فرزندشان زیاد است و... انجام می‌شود و نه مشکل شرعی دارد و نه قانونی» این متخصص زنان افزود: «برای این کار از یک خانم سالم با روش‌هایی تخمک می‌گیرند و با اسپرم لقاح می‌دهند و بعد جنین را به رحم منتقل می‌کنند.» او با عنوان اینکه معمولا برای اهدای تخمک خانم‌هایی که داوطلب باشند، به مراکز نازایی مراجعه می‌کنند ولی این اهدا ضوابطی دارد و حتما باید سلامت فرد داوطلب تایید شود، ادامه داد: «این کار اگر به دفعات انجام شود، خطرناک است زیرا برای گرفتن تخمک، داروهای خاصی برای خانم تجویز می‌شود تا تخمک‌گذاری تحریک شود. با تکرار این کار، خطر ابتلای فرد به سرطان تخمدان افزایش می‌یابد بنابراین محدودیت‌هایی برای اهداکنندگان در نظر گرفته می‌شود و نمی‌توانند مدام این عمل را تکرار کنند چرا که هم استفاده از داروها خطرناک است و هم تحریک مداوم تخمدان و گاهی حتی می‌تواند خطر مرگ را برای فرد به دنبال داشته باشد. از طرفی، مصرف این داروها در درازمدت باعث بروز سرطان هم خواهدشد.»
او داروهایی را که برای تحریک تخمک‌گذاری به‌کار می‌روند، داروهای گران‌قیمتی دانست که روی هیپوفیز یا مستقیم روی تخمدان اثر می‌گذارند و باعث تحریک تخمک‌‌گذاری می‌شوند و هشدار داد: «اگر این تحریک بیش از حد باشد، باعث بروز عوارض خطرناکی مانند تورم شکم، نارسایی کلیه، ترمبوز و... هم می‌شود. البته این اتفاق برای همه کسانی که این کار را انجام می‌دهند، نمی‌افتد اما به هر حال باید پزشک هشدارهای لازم را به خانم داوطلب اهدا بدهد.»

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ
www.seemorgh.com/health
منبع : salamatiran.com

نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه